ประเพณีแข่งเรือ เป็นประเพณีที่มีความสำคัญต่อคนไทยอย่างไร?

ประเพณีแข่งเรือ หรือ การแข่งขันเรือยาวประเพณี ถือได้ว่าเป็นวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมทางสายน้ำที่สะท้อนให้เห็นถึงชีวิต และ ความผูกพันกับสายน้ำของคนไทยตั้งแต่สมัยโบราญ ซึ่งเรือ และ ผู้คนบนพื้นฐานของความสามัคคี พร้อมเพรียง เป็นปึกแผ่นเดียวกันของผู้คนในสังคม ประเพณีการแข่งเรือยาวมักจะจัดคู่กับการเข้าวัด ทำบุญ ตักบาตรในเทศกาลออกพรรษา และ ทอดกฐิผ้าป่าสามัคคี

ประเพณีแข่งเรือ เป็นประเพณีที่มีการสืบทอดกันมาอย่างยาวนาน

ประเพณีการแข่งขันเรือยาวประเพณี เป็นเกมกีฬาเก่าแก่ที่มีมาตั้งแต่สมัยเมืองเก่าของกรุงศรีอยุธยา ซึ่งเป็นที่นิยมจากพระราชวังไปยังชาวบ้านร้านตลาด ดังที่มีปรากฎในกฎมณเทียนบาลที่เกี่ยวกับพระราชพิธีต่างๆ ในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งมีการกล่าวถึงพระราชพิธีเดือน 11 จะมีการแข่งขันเรือขึึ้น เพื่อเป็นการฝึกปรือกำลังพลทหารที่อยู่ประจำกอง

ส่วนการแข่งขันเรือยาวประเพณีของชาวบ้านทั่วไปแบบดั้งเดิม จะจัดขึ้นเพื่อเป็นส่วนหนึ่งของการละเล่นในช่วงเทศกาลทอดกฐิน ซึ่งจัดขึ้นในช่วงเดือนที่ 11 – 12 ซึ่งตรงกับฤดูน้ำหลากพอดี ชาวบ้านที่ตั้งบ้านอยู่ในบริเวณริมน้ำ ซึ่งมีการใช้เรือเป็นพาหนะอยู่แล้ว เมื่อถึงช่วงหน้ากฐิน ผ้าป่าสามัคคีก็จะทำการนําเรือมาร่วมขบวนแห่ผ้ากฐิน องค์ผ้าป่าไปยังวัด ซึ่งหลังจากพิธีการทางศาสนาเสร็จสินลงแล้ว ก็จะมีการแข่งเรือกันขึ้นเพื่อความสนุกสนาน

ปัจจุบันการแข่งขันเรือพายได้มีการพัฒนามาจากการละเล่น กีฬาที่เชื่อมโยงความสามัคคีของคนในชุมชน จนกลายเป็นเกมการกีฬาระดับประเทศ ชิงถ้วยพระราชทานพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และ ยังกลายเป็นกีฬาทางน้ำที่ได้รับความนิยมอย่างแพร่หลาย ซึ่งในหลายๆสนามมีการแข่งขัน ตามบริเวณลุ่มแม่น้ำสำคัญในประเทศ เช่น จังหวัดพิจิตมีประเพณีแข่งขันเรือยาว จังหวัดน่านมีการแข่งขันเรือยาว จังหวัดชุมพรมีการแข่งขันเรือยาว และ จังหวัดอื่นๆ ที่มีลุ่มแม่น้ำสำคัญในประเทศไทย

ประเภทของการแข่งขันเรือยาว

  • ส่วนใหญ่มักจะแบ่งตามขนาดของเรือ เรือยาวขนาดใหญ่ 41 ลํา – ไม่เกิน 55 พาย เรือยาวขนาดกลาง ฝีพาย 31 – ไม่เกิน 40 ฝีพายและ เรือยาวขนาดเล็กที่มีพายได้ไม่เกิน 30 ฝีพาย ซึ่งเรือจะขุดขึ้นมาจากต้นตะเคียนทั้งหมดโดยชั่งขุดเรือที่มีผีมือ ระยะทางที่ใช้ในการแข่งขัน ประมาณ 600 – 650 เมตร โดยมีทุ่นแสดงระยะทางทุกๆ 100 เมตร

กติกาในการแข่งขัน

  • เป็นการใช้ระบบแบบแพ้คัดออก โดยการจับคู่คู่แข่งกัน หากเรือฝ่ายใดชนะสองครั้ง ก็ถือว่าเป็นฝ่ายชนะ แต่ถ้าผลัดกันแพ้ผลัดกันชนะ ฝ่ายละเที่ยวก็จะต้องมาตัดสินกันในการแข่งขันครั้งที่สาม

จุดประสงค์ในการจัดแข่งขัน

  • ไม่ว่าจะแข่งขันกันในสนามใดก็ตาม การสร้างความสามัคคีของฝีพายทุกคนที่อยู่ในเรือลำเดียวกัน ความเสียสละของฝีพาย ความอดทนของฝีพายที่จะค้องหมั่นซ้อมพาย ทุ่มเททั้งแรงกายแรงใจ ความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกัน และ เสน่ห์ของเกมกีฬาประเภทนี้ก็ คือ จังหวะ ความพร้อมเพรียงในการพาย การจ้วงพายให้เร็วที่สุดเพื่อที่จะเข้าสู่เส้นชัย กระชับ รวดเร็ว และ พร้อมเพรียงกัน ทำให้เหล่าบรรดากองเชียร์ทั้งหลายได้ลุ้นอยู่ตลอดเวลา พร้อมกับการพากย์เสียงของพิธีกรประจำสนามที่ทั้งตื่นเต้น สนุกสนาน และ เร้าใจสุดๆ