เทศกาลร่มบ่อสร้าง ของจังหวัดเชียงใหม่มีความน่าสนใจอย่างไร

เทศกาลร่มบ่อสร้าง เป็นอีกเทศกาลหนึ่งของจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งจะเกิดขึ้นในเดือนมกราคมของทุกๆปีที่ ตำบลต้นเปา อำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ และ ในช่วงเวลานั้นทั่วทั้งตำบลจะถูกตกแต่ง และ แต่งแต้มสีสันไปด้วยร่มบ่อสร้าง และ งานฝีมือต่างๆ ซึ่งรวมไปถึงการออกมาประดับประดาหน้าร้าน และ หน้าบ้านที่เต็มไปด้วยร่มบ่อสร้างที่มีสีสันสวยงามนั้นเอง และ ยังมีการนำร่มบ่อสร้างไปประดับตกแต่งบนรถขบวนแห่ต่างๆอีกด้วย ซึ่งภายในงานก็ยังมีการนำร่มบ่อสร้างออกมาประกวดประชันฝีมือกันอย่างสวยงาม จึงเป็นเทศกาลที่ยิ่งใหญ่ และ มีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก แถมยังมีเสน่ห์ที่น่าสัมผัสพร้อมบรรยากาศอันน่าสนุกสนาน และ คึกคักไปด้วยผู้คน

เทศกาลร่มบ่อสร้าง กับ ประวัติความเป็นมา

ร่มบ่อสร้างเป็นภูมิปัญญาพื้นเมืองที่ได้รับสืบทอดกันมาอย่างช้านานหลายชั่วอายุคน โดยมีตำนานที่เล่าขานกันมาว่า เมื่อสมัยร้อยปีก่อนนั้น มีพระภิกษุสงฆ์ที่ชื่อว่า พระอินถา แห่งสำนักบ่อสร้าง ซึ่งท่านได้ทำการออกธุดงค์ไปถึงชายแดนของพม่า โดยระหว่างนั้นก็มีชาวพม่าในบริเวณระแวกนั้นได้นำร่มมาถวาย ซึ่งพระอินถาก็ได้เห็นถึงความสวยงามของร่มที่มีลักษณะที่แปลกตา และ ทำให้พระอินถานั้นเกิดความสงสัยในกรรมวิธีในการทำเป็นอย่างมาก จึงได้ขอติดตามชาวพม่าผู้นั้นไปยังถิ่นที่ทำการผลิตร่ม หลังจากนั้นต่อมาพระอินถาก็ได้เรียนรู้ถึงขั้นตอนในการทำร่ม และ ก็ได้นำวิชาที่ได้เรียนรู้นั้นกลับมายังสำนักบ่อสร้าง จนในที่สุดก็กลายเป็นโรงเรียนในการสอนวิชาการทำรมให้กับชาวบ้าน โดยมีการสืบทอดกันมายาวนานจนถึงปัจจุบัน

ถ้าเราไปเที่ยวในหมู่บ้านหัตถกรรมของร่มบ่อสร้างแล้วก็จะเห็นได้ว่ามีรูปเหมือนของ พระอินถา ที่ล้อมรอบไปด้วยร่มสร้าง ซึ่งนั้นก็เป็นอนุสรณ์ที่ทำไว้เพื่อระลึกถึงท่านด้วยนั่นเอง

ในหมู่บ้านหัตถกรรมร่มบ่อสร้างก็ได้เปิดให้นักท่องเที่ยวได้เข้าชม ถึงขั้นตอนในการทำร่มได้อย่างใกล้ชิด โดยที่ร่มบ่อสร้างนั้นมีทั้งหมดด้วยกัน 3 ชนิด คือ ร่มผ้าแพร ร่มผ้าฝ้าย และ ร่มกระดาษสา ถึงแม้จะทำจากวัสดุที่แตกต่างกัน แต่ก็กลับมีกรรมวิธีในการทำที่เหมือนกัน คือ กรรมวิธีแบบโบราณที่ได้ทำการสืบทอดกันมาตั้งแต่สมัยโบราณจากรุ่นสู่รุ่น

หากพูดถึง ร่มบ่อสร้าง หลายๆคนก็คงคุ้นตากันดี เพราะด้วยสีสันสดใส และ ยังเป็นผลิตภัณฑ์ที่ขึ้นชื่อของ จังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งวันนี้เราจะพาทุกคนไปเที่ยวในหมู่บ้านหัตถกรรมร่มบ่อสร้างที่เที่ยวของจังหวัดเชียงใหม่ ซึ่งเป็นหมู่บ้านที่เต็มไปด้วยสีสันอันสดใส จนกลายเป็นหมู่บ้านที่ทำให้นักท่องเที่ยวนั้นสามารถเดินเล่น ถ่ายรูป และ ก็ชมขั้นตอนในการผลิตร่มบ่อสร้างอย่างประณีต โดยถือได้ว่ามีความเป็นเอกลักษณ์ และ ยังสะท้อนให้เห็นถึงศิลปะวัฒนธรรมของภูมิปัญญาท้องถิ่นได้เป็นอย่างดีนั่นเอง

หากใครที่กำลังคิดจะมาเที่ยวเชียงใหม่ก็อย่าลืมมาเที่ยวกันที่อำเภอสันกำแพงนะคะ เพราะเป็นอีกที่เที่ยวที่ห้ามพลาดเลยทีเดียว อำเภอสันกำแพงนั้นมีหมู่บ้านหัตถกรรมร่มบ่อสร้าง ซึ่งเป็นแหล่งผลิตร่มบ่อสร้างที่มีงานหัตถกรรมที่มีชื่อเสียงเป็นอย่างมาก และ ยังเป็นของที่ระลึกที่ใครๆที่มาเยี่ยมชมหมู่บ้านนี้ก็ต่างซื้อกันไปเป็นของที่ระลึกติดไม้ติดมือกันทุกคน

ที่มาของร่มบ่อสร้างก็มาจากหมู่บ้าน บ่อสร้าง นั้นเอง แต่ถ้าย้อนไปสมัยในก่อนแล้ว เราจะเห็นได้ว่าชาวบ้านนั้นมีการออกมานั่งทำร่วมกันใต้ถุนบ้าน เพราะการเอาร่มออกมากางไว้กลางลานบ้าน และ ทำการผึ่งให้แห้ง นั้นเป็นวิถีชีวิตปกติที่ทำกันเป็นประจำ ซึ่งทำกันมายาวนาน ทำกันจนในที่สุดก็เติบโต และ กลายเป็นอุตสาหกรรมทำร่ม Handmade ที่สะท้อนให้เห็นถึง จิตวิญญาณ และ ภูมิปัญญาของชาวบ้าน พร้อมกับศิลปะ และ การเอาใจใส่ในทุกกระบวนการในการผลิต จนมาถึงในปัจจุบันนี้

ในเทศกาลร่มบ่อสร้างจะมีการจัดขบวนแห่วัฒนธรรม กับ การประกวดหัตถกรรม การแข่งขันวาดภาพ วาดร่มของนักท่องเที่ยว การประกวดธิดาร่มบ่อสร้าง และ แม่หญิงงามขี่รถถีบกางจ้อง การกินข้าวแลง และ ขันโตก การแสดงศิลปะวัฒนธรรมพื้นบ้าน ที่จะดูได้ยาก โดย Street Fair คือ การใช้พื้นที่ของหมู่บ้านบ่อสร้าง ซึ่งมีความขนานกันตลอดแนวถนนตั้งแต่บริเวณปากทางเข้าหมู่บ้านจนถึงท้ายหมู่บ้านเป็นระยะทาง 1 กิโลเมตร

เป็นสถานที่จัดงานที่ทำการตกแต่งบ้าน และ ร้านค้าต่างๆให้เป็นในรูปแบบล้านนาแบบไทย และ ใช้ร่มเป็นสัญลักษณ์ของหมู่บ้าน ซึ่งเป็นส่วนประกอบสำคัญในการตกแต่ง พร้อมทั้งมีการประดับประดาโคมไฟแบบพื้นเมือง และ นอกจากนี้ยังมีการแสดง และ จำหน่ายร่มกระดาษสา และ สินค้าหัถกรรมต่างๆของผู้ประกอบการในหมู่บ้านบ่อสร้างที่ผลิต และ จำหน่ายในราคาย่อมเยาอีกด้วย เช่นกัน

เหตุที่ทำให้เกิดการจัดงานเทศกาลร่มบ่อสร้างเกิดในช่วงเวลาหนึ่งที่ชาวบ้านบ่อสร้างส่วนใหญ่นั้นมีฐานะยากจน และ กำลังจะละทิ้งอาชีพในการทำร่ม แล้วหันไปประกอบอาชีพอื่นที่ได้ผลกำไรมากกว่า จนทำให้เป็นเรื่องที่น่าวิกฤว่าในอนาคตอันใกล้นี้ พื้นที่แหล่งผลิตงานศิลปะหัตถกรรมพื้นเมืองนั้นจะหายไป ในที่สุดก็ได้มีหน่วยงานที่มีความเกี่ยวข้องซึ่งเป็นหน่วยงานของการท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย หรือ ททท. ของอำเภอสันกำแพง จังหวัดเชียงใหม่ และ ร่วมมือกับกรมส่งเสริมอุตสาหกรรม ซึ่งเป็นหน่วยงานที่มีความเร่งเห็น และ ให้ความสำคัญต่อการสูญเสียสิ่งอันมีค่า จึงได้มีการเข้าพูดคุย และ ช่วยแก้ปัญหา พร้อมกับการมีบทบาทในการส่งเสริม และ ช่วยอนุรักษ์ฟื้นฟูในการทำร่มของชาวบ่อสร้าง เมื่อปี พ.ศ. 2520 ต่อมาก็ได้ทำการแก้ไขปัญหาต่างๆให้ลุล่วงไปได้ด้วยดี เมื่อชาวบ้านได้รับการส่งเสริมจากหน่วยงานแล้วก็มีกำลังใจมากยิ่งขึ้น และ ก็หันกลับทำร่ม และ ผลิตภัณฑ์พื้นบ้านอันมีค่าของตนอีกครั้ง จึงทำให้เกิดการจัดงานเทศกาลร่มบ่อสร้าง เพื่อที่จะทำการรณรงค์ และ ทำการประชาสัมพันธ์ เพื่ออนุรักษ์ และ ฟื้นฟูการทำร่มบ่อสร้างอีกครั้งหนึ่ง